
Od kiedy jazda pod wpływem alkoholu jest przestępstwem
3 września 2024
Blokada alkoholowa
4 września 2024Odmowa dmuchania w alkomat co do zasady nie jest sama w sobie przestępstwem, ale nie kończy kontroli – policja kieruje wtedy na badanie krwi i zwykle zatrzymuje prawo jazdy. Czy kierowca ma prawo odmówić tego badania i co to oznacza? W artykule wyjaśniamy skutki odmowy oraz alternatywne metody badania trzeźwości stosowane przez policję.
W skrócie
- Sama odmowa badania alkomatem co do zasady nie jest odrębnym przestępstwem – ale nie kończy kontroli.
- Po odmowie policja kieruje na badanie krwi (§ 8 ust. 1 rozporządzenia z 28.12.2018 r.); podejrzany ma obowiązek się mu poddać (art. 74 k.p.k.).
- Przy uzasadnionym podejrzeniu jazdy po alkoholu policja zatrzymuje prawo jazdy – to zatrzymanie, a nie jego utrata.
- Jeśli wyniku badania krwi nie uzyskano w ciągu 30 dni, prawo jazdy się zwraca (art. 136 ust. 4 PRD).
- Odmowa nie jest sposobem na uniknięcie odpowiedzialności – stężenie w chwili jazdy może ustalić biegły.
Najważniejsze Informacje
- Kierowca może odmówić badania alkomatem – wtedy jednak stężenie alkoholu ustala się badaniem krwi (§ 8 ust. 1 rozporządzenia MZ i MSWiA z 28.12.2018 r.).
- Odmowa badania alkomatem przez Policję ma skutek taki, że w razie odmowy kierowca zostanie natychmiast skierowany na przeprowadzenie badań laboratoryjnych z krwi- przymusowo.
- Przy uzasadnionym podejrzeniu jazdy po alkoholu policja zatrzymuje prawo jazdy (art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. a PRD). Jeżeli w tym czasie nie zostanie uzyskany wynik badania krwi, wówczas prawo jazdy powinno zostać zwrócone.
- Policja ma prawo przeprowadzać kontrole trzeźwości w różnych sytuacjach, w tym w przypadku podejrzenia popełnienia wykroczenia lub w przypadku wypadku, a prawo do odmowy badania alkomatem powoduje konieczność przeprowadzenia badania inną metodą tj. metodą laboratoryjnego badania krwi.
Czy można odmówić dmuchania w alkomat?

Czy kierowca może odmówić badania alkomatem?
Kierowca może odmówić badania alkomatem, ale odmowa nie zwalnia z badania krwi. To ważne, aby znać swoje prawa i być świadomym, że w pewnych sytuacjach odmowa dmuchania w alkomat jest możliwa. Nawet jeśli uważasz, że kontrola była bezpodstawna, odmowa badania alkomatem nie zatrzyma procedury – zastrzeżenia warto zgłosić do protokołu.
W przypadku przeszkód zdrowotnych kierowca również może odmówić badania alkomatem. Jeśli dmuchanie w alkomat może zaszkodzić twojemu zdrowiu, powinieneś poinformować o tym policję i przedstawić odpowiednią dokumentację medyczną ( nie jest to jednak warunek).
Zaleca się, aby kierowcy znali swoje prawa i procedury związane z kontrolą trzeźwości, w tym możliwość odmowy dmuchania w alkomat. Świadomość swoich praw pozwala na bardziej świadome podejmowanie decyzji i unikanie niepotrzebnych problemów z prawem.
Konsekwencje odmowy badania alkomatem
Odmowa badania alkomatem wiąże się z określonymi skutkami w postaci przymusowego przeprowadzenia kontroli trzeźwości z badań laboratoryjnych.
Po odmowie badania policja zwykle od razu zatrzymuje prawo jazdy. Nawet jeśli kierowca był trzeźwy, zatrzymanie prawa jazdy trwa do czasu uzyskania wyniku badania krwi (a jeśli wyniku nie ma w ciągu 30 dni – prawo jazdy się zwraca).
Trzeźwy kierowca, który odmówi badania, musi liczyć się z czasowym zatrzymaniem prawa jazdy do czasu wyniku badania krwi. Dlatego zawsze warto zastanowić się dwa razy, zanim podejmie się taką decyzję. Policja wówczas może mieć uzasadnione podejrzenie popełnienia czynu zabronionego i kieruje kierującego pojazdem na badanie krwi.
Warto również pamiętać badanie krwi jest bardziej skomplikowane i czasochłonne. Policja kieruje wtedy na badanie krwi w celu ustalenia zawartości alkoholu w organizmie, co jest bardziej inwazyjne i wydłuża procedurę.
Co się dzieje po odmowie badania alkomatem – krok po kroku
Odmowa dmuchania w alkomat nie kończy kontroli. Uruchamia procedurę, w której stężenie alkoholu ustala się inną metodą – badaniem krwi. Tak zwykle wygląda to w praktyce:
| Etap | Co się dzieje | Podstawa |
|---|---|---|
| 1. Odmowa badania wydychanego powietrza | Policjant odnotowuje odmowę. Odmowa jest jedną z sytuacji, w których pobiera się krew. | § 8 ust. 1 rozporządzenia MZ i MSWiA z 28.12.2018 r. (Dz.U. 2018 poz. 2472) |
| 2. Zatrzymanie prawa jazdy | Przy uzasadnionym podejrzeniu, że kierujący jest w stanie nietrzeźwości lub po użyciu alkoholu, policja zatrzymuje prawo jazdy (zwykle przez wpis do centralnej ewidencji kierowców) i wydaje pokwitowanie. | art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. a PRD – zob. zatrzymanie prawa jazdy |
| 3. Pobranie krwi | Krew pobiera uprawniony pracownik służby zdrowia. Podejrzany ma obowiązek poddać się temu badaniu. Jeśli pobranie mogłoby zagrozić życiu lub zdrowiu, decyduje lekarz. | art. 74 § 2 pkt 2 i § 3 k.p.k.; § 11 rozporządzenia |
| 4. Wynik z laboratorium | Na wynik czeka się zwykle od kilku dni do kilku tygodni – zob. ile się czeka na wyniki badania krwi. | – |
| 5. Zwrot albo dalsze postępowanie | Jeśli wyniku nie uzyskano w ciągu 30 dni od zatrzymania, prawo jazdy się zwraca. Jeśli wynik potwierdzi alkohol, sprawa toczy się dalej (wykroczenie z art. 87 k.w. albo przestępstwo z art. 178a k.k.). | art. 136 ust. 4 PRD |
Wynik badania krwi podawany jest w promilach, a wynik alkomatu w mg/dm³ – różnice wyjaśnia przelicznik mg/l na promile. Pamiętaj, że między kontrolą a pobraniem krwi mija czas. Ustalenie, jakie stężenie było w chwili jazdy, może wymagać opinii biegłego – i może ona wypaść zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść kierowcy.
Alternatywne metody badania trzeźwości

Alternatywna metoda badania trzeźwości.
Odmowa badania alkomatem może prowadzić do konieczności przeprowadzenia innych metod badania trzeźwości. Alternatywne techniki oceny stanu trzeźwości obejmują, badania krwi i moczu, które mogą być wykorzystane, gdy odmowa dmuchania w alkomat występuje.
Badania laboratoryjne krwi oferują najwyższą precyzję w ocenie zawartości alkoholu w organizmie.. Z kolei badanie moczu na obecność alkoholu często wykorzystuje metabolity etanolu, takie jak glukuronid etylu (EtG). Przyjrzyjmy się teraz bliżej każdej z tych metod.
Badanie krwi
Procedura badania krwi polega na pobraniu próbki z żyły i jej późniejszej analizie w laboratorium w celu przeprowadzenia badania krwi. Pobranie próbki krwi do analizy alkoholu przeprowadza się w warunkach sterylnych, a wyniki są uzyskiwane z laboratorium.
Badanie krwi na obecność alkoholu polega na przeprowadzeniu przynajmniej dwóch analiz laboratoryjnych przy użyciu różnych metod, takich jak chromatografia gazowa. Procedura pobrania krwi do badania wymaga wykonania analizy laboratoryjnej, która zazwyczaj obejmuje chromatografię gazową oraz metodę spektrofotometryczną, a także pomiaru zawartości alkoholu.
Jeżeli wynik badania krwi nie zostanie uzyskany w ciągu 30 dni od zatrzymania, prawo jazdy zwraca się kierowcy (art. 136 ust. 4 PRD). To pokazuje, jak dokładne i rygorystyczne są procedury związane z badaniem krwi na obecność alkoholu.
Badanie moczu
Badanie moczu stosuje się przede wszystkim przy podejrzeniu użycia środków działających podobnie do alkoholu (np. narkotyków) – zob. kiedy policja robi test na narkotyki. Mocz do badania pobiera się w specjalnych pojemnikach jednorazowego użytku, co zapewnia zapobieganie manipulacjom z próbką.
Badanie moczu jest mniej inwazyjną metodą niż badanie krwi, ale może również dostarczyć informacji o obecności alkoholu w organizmie. Jednak badanie moczu na obecność alkoholu ma swoje ograniczenia i może być mniej precyzyjne niż testy krwi.
Mimo mniejszej precyzji, badanie moczu wciąż jest użytecznym narzędziem w ocenie stanu trzeźwości. Warto znać różnice między tymi metodami, aby być przygotowanym na każdą ewentualność.
Kiedy policja może przeprowadzić kontrolę trzeźwości?
Policjant ma prawo podejrzewać kierowcę o spożycie alkoholu, jeśli ten odmawia badania alkomatem. Funkcjonariusze mają prawo kontrolować trzeźwość kierowców w przypadku podejrzenia popełnienia wykroczenia lub przestępstwa.
Policja może przeprowadzić badanie trzeźwości, gdy kierowca bierze udział w wypadku drogowym z ofiarami. W takim przypadku ustalenie zawartości badań stanu trzeźwości są również uzasadnione, gdy kierowca oddalił się z miejsca zdarzenia przed ich przeprowadzeniem.
Obserwacja zachowania kierowcy, wskazująca na możliwe spożyciu alkoholu, może prowadzić do sytuacji, w której zachodzi uzasadnione podejrzenie, co do przeprowadzenia badania stanu trzeźwości. Policja ma prawo zatrzymać kierowcę do badania trzeźwości bez wskazywania konkretnego powodu, co jest zgodne z prawem.
Po zatrzymaniu policjant informuje kierowcę o zamiarze przeprowadzenia badania i prosi o dmuchanie w alkomat, co pozwala na ocenę stanu trzeźwości na podstawie wydychanym powietrzu. To pokazuje, jak różnorodne mogą być sytuacje, w których policja przeprowadza kontrolę trzeźwości.
Odmowa a ucieczka, „niedmuchanie” i picie po zdarzeniu
W praktyce sama odmowa rzadko jest jedynym problemem. Często towarzyszą jej zachowania, które mają znacznie poważniejsze skutki niż samo badanie krwi.
- Ucieczka przed kontrolą. Niezatrzymanie się do kontroli drogowej mimo sygnału policji to odrębne przestępstwo – opisuję je w artykule art. 178b k.k. – niezatrzymanie się do kontroli.
- Brak prawidłowego wydechu. Jeśli stan kierującego (np. choroba układu oddechowego albo duża ilość alkoholu) uniemożliwia badanie alkomatem, również pobiera się krew. Warto od razu poinformować policjanta o chorobie i poprosić o odnotowanie tego w protokole.
- Picie alkoholu po zdarzeniu, a przed badaniem. Jeśli doszło do wypadku lub katastrofy (art. 173, 174 lub 177 k.k.), spożycie alkoholu po zdarzeniu, a przed badaniem, jest podstawą obowiązkowego zakazu prowadzenia pojazdów na co najmniej 3 lata (art. 42 § 2 k.k.).
- „Przeczekanie” do badania krwi. Odmowa nie jest sposobem na uniknięcie odpowiedzialności. Organizm każdej osoby eliminuje alkohol inaczej, a kalkulator trzeźwienia czy tabele (czas trzeźwienia po alkoholu) dają wyłącznie teoretyczny szacunek – nie zastępują wyniku badania ani opinii biegłego.
Jeśli po kontroli masz wątpliwości co do przebiegu badania lub protokołu, zanotuj od razu godziny (kontrola, przewiezienie, pobranie krwi) i nazwiska osób. Później łatwiej ocenić, czy badanie przeprowadzono prawidłowo. Pomóc może też przygotowanie do przesłuchania.
Prawne aspekty badania alkomatem

Co mówi kodeks cywilny nt odmowy dmuchania w alkomat?
W Polsce obowiązuje norma 0,2 promila alkoholu we krwi dla kierowców. Zabrania się prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości. Zawartość alkoholu od 0,2 do 0,5‰ we krwi (od 0,1 do 0,25 mg/dm³ w wydychanym powietrzu) oznacza stan po użyciu alkoholu – wykroczenie z art. 87 k.w.; powyżej 0,5‰ (0,25 mg/dm³) – stan nietrzeźwości i przestępstwo z art. 178a k.k.
Kierowca ma prawo odmówić badania alkomatem, jednak w przypadku odmowy może być zmuszony do badania krwi. Przepisy pozwalają na przeprowadzenie badania na obecność alkoholu nawet w przypadku braku zgody osoby poddawanej badaniu.
Jeśli pierwszy pomiar wskaże alkohol, co do zasady wykonuje się kolejny pomiar po upływie 15 minut (§ 4 ust. 3 rozporządzenia z 28.12.2018 r.). Pobranie krwi do analizy musi być udokumentowane protokołem zawierającym szczegóły dotyczące osoby badanej oraz przebiegu procedury.
Jak przygotować się do kontroli trzeźwości?
Kierowcy powinni zawsze mieć przy sobie dokumenty potwierdzające tożsamość oraz prawo jazdy, co ułatwi kontrolę trzeźwości przez policję. Warto, aby kierowcy sprawdzali stan swojego pojazdu oraz trzeźwość przed wyruszeniem w trasę, aby uniknąć sytuacji, które mogą prowadzić do kontroli.
W sytuacji kontroli trzeźwości, kierowcy powinni zachować spokój i stosować się do poleceń funkcjonariuszy policji. W trakcie oczekiwania na policjanta, kierowcy powinni:
- Trzymać ręce na kierownicy, co może pomóc w zminimalizowaniu stresu.
- Unikać nagłych ruchów, aby nie wzbudzać podejrzeń.
- Odpowiadać na pytania spokojnie i rzeczowo.
- Pamiętać o swoich prawach i obowiązkach.
Zachowanie spokoju i współpraca z policją może pomóc w przebiegu kontroli.
Policjant powinien przedstawić się oraz wyjaśnić powód zatrzymania, co jest obowiązkowe podczas każdej kontroli. Nie należy wysiadać z samochodu bez wyraźnego polecenia policjanta, aby uniknąć nieporozumień podczas kontroli.
Wzór pisma od adwokata
Pismo o przyjęcie wykroczenia z art. 87 k.w. zamiast przestępstwa – gdy wynik badania jest bliski 0,5‰ albo budzi wątpliwości.
Najczęściej zadawane pytania
Czy odmowa dmuchania w alkomat jest przestępstwem?
Co do zasady sama odmowa badania alkomatem nie jest odrębnym przestępstwem ani wykroczeniem. Jej skutkiem jest pobranie krwi, któremu podejrzany ma obowiązek się poddać (art. 74 k.p.k.), oraz zwykle zatrzymanie prawa jazdy.
Czy policja może pobrać krew bez mojej zgody?
Tak. Osoba podejrzana ma obowiązek poddać się pobraniu krwi przez uprawnionego pracownika służby zdrowia (art. 74 § 2 pkt 2 i § 3 k.p.k.). Przy przeciwwskazaniach zdrowotnych o pobraniu decyduje lekarz.
Co jeśli nie mogę dmuchnąć w alkomat z powodów zdrowotnych?
Jeśli stan zdrowia uniemożliwia badanie wydychanego powietrza, przeprowadza się badanie krwi (§ 8 ust. 1 rozporządzenia z 28.12.2018 r.). Warto od razu poinformować policjanta o chorobie i poprosić o odnotowanie tego w protokole.
Kiedy odzyskam prawo jazdy po odmowie badania?
Jeśli wynik badania krwi nie zostanie uzyskany w ciągu 30 dni od zatrzymania, prawo jazdy się zwraca (art. 136 ust. 4 PRD). Jeśli wynik potwierdzi alkohol, o dalszym losie uprawnień zdecyduje prokurator lub sąd.
Czy odmowa badania alkomatem się opłaca?
Zwykle nie. Badanie krwi i tak zostanie wykonane, a stężenie w chwili jazdy może ustalić biegły. Odmowa wydłuża procedurę i nie daje gwarancji korzystniejszego wyniku.
Ile wynosi dopuszczalna zawartość alkoholu u kierowcy?
Stan po użyciu alkoholu (wykroczenie) zaczyna się powyżej 0,2‰ we krwi lub 0,1 mg/dm³ w wydychanym powietrzu, a stan nietrzeźwości (przestępstwo) – powyżej 0,5‰ lub 0,25 mg/dm³. Więcej: dopuszczalna ilość alkoholu.
Wzór pisma od adwokata
Pismo o przyjęcie wykroczenia z art. 87 k.w. zamiast przestępstwa – gdy wynik badania jest bliski 0,5‰ albo budzi wątpliwości.
Najczęściej zadawane pytania dotyczące odmowy dmuchania w alkomat
Odmowa dmuchania w alkomat przez kierowcę może być interpretowana przez policję jako sygnał, że kierowca może coś ukrywać.
Policjanci mogą przeprowadzić kontrolę trzeźwości każdego kierowcy, gdy istnieją uzasadnione podejrzenia o prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu. Jeśli kierowca nie może poddać się badaniu alkomatem z powodów zdrowotnych, przeprowadza się badanie krwi.
Podsumowanie
Podsumowując, znajomość swoich praw i obowiązków w kontekście kontroli trzeźwości jest kluczowa dla każdego kierowcy. Odmowa dmuchania w alkomat może wiązać się z poważnymi konsekwencjami, w tym utratą prawa jazdy i koniecznością przeprowadzenia bardziej inwazyjnych badań, takich jak badanie krwi. Warto zawsze być przygotowanym na kontrolę trzeźwości i znać swoje prawa, aby uniknąć niepotrzebnych problemów.
Najczęściej Zadawane Pytania
Czy mogę odmówić badania alkomatem bez żadnych konsekwencji?
Nie. Odmowa skutkuje badaniem krwi i zwykle zatrzymaniem prawa jazdy. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia MZ i MSWiA z 28.12.2018 r. krew pobiera się m.in., gdy:” Pobrania próby krwi do badań na zawartość alkoholu należy dokonać, jeżeli:
1)badany, pomimo przeprowadzenia badania urządzeniami elektronicznymi, żąda pobrania krwi;
2)stan badanego, zwłaszcza wynikający z upojenia alkoholowego, choroby układu oddechowego lub innych przyczyn, uniemożliwia przeprowadzenie badania urządzeniem elektronicznym (uzasadnienie stanem zdrowia)
3)istnieją przeciwwskazania do użycia urządzenia elektronicznego wynikające ze stanu zdrowia badanego kierującego pojazdem,
4) badany odmawia poddania się badaniu stanu trzeźwości urządzeniami elektronicznymi.
Jakie są alternatywne metody badania trzeźwości, jeśli odmówię dmuchania w alkomat?
Jeśli odmówi Pan/Pani dmuchania w alkomat, alternatywne metody badania trzeźwości to badanie krwi oraz moczu. Badanie krwi zapewnia najwyższą precyzję, podczas gdy badanie moczu jest mniej inwazyjne, ale może charakteryzować się mniejszą dokładnością.
Kiedy policja może przeprowadzić kontrolę trzeźwości?
Policja może przeprowadzić kontrolę trzeźwości, gdy istnieje podejrzenie popełnienia wykroczenia, przestępstwa, udziału w wypadku drogowym lub gdy zachowanie kierowcy sugeruje spożycie alkoholu. W takich sytuacjach kontrola jest uzasadniona dla zapewnienia bezpieczeństwa na drogach.
Czy mogę uniknąć badania alkomatem, jeśli mam problemy zdrowotne?
Jeśli stan zdrowia uniemożliwia badanie wydychanego powietrza, przeprowadza się badanie krwi. Masz prawo odmówić dmuchania w alkomat w celu ustalenia zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu. Pomiaru zawartości alkoholu w organizmie dokonuje się innymi metodami, jeżeli zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia czynu zabronionego.
Jakie są prawne limity zawartości alkoholu we krwi kierowców w Polsce?
W Polsce prawne limity zawartości alkoholu we krwi kierowców wynoszą 0,2 promila, a poziom od 0,2 do 0,5 promila jest traktowany jako wykroczenie, natomiast powyżej 0,5 promila to przestępstwo.




