Jak odzyskać prawo jazdy zabrane za narkotyki – krok po kroku

Jak odzyskać prawo jazdy zabrane za narkotyki – odpowiedź zależy od etapu sprawy. Inaczej wygląda sytuacja tuż po kontroli, gdy policja zatrzymała dokument, inaczej w trakcie postępowania, a jeszcze inaczej po prawomocnym wyroku z zakazem prowadzenia pojazdów. Poniżej porządkujemy te etapy i wskazujemy, co co do zasady można zrobić na każdym z nich.

Najważniejsze informacje

• Po pozytywnym teście na narkotyki policja zwykle zatrzymuje prawo jazdy – do czasu wyjaśnienia sprawy, w tym wyniku badania krwi.
• W sprawie o przestępstwo (art. 178a § 1 k.k.) prawo jazdy bywa zatrzymane na cały czas postępowania – decyzją starosty lub postanowieniem prokuratora.
• Jeżeli wynik krwi nie potwierdzi stanu po użyciu ani pod wpływem, dokument co do zasady powinien zostać zwrócony.
• Po zakazie prowadzenia pojazdów kierowca zwykle musi przejść badanie lekarskie i psychologiczne, a przy dłuższym zakazie – także ponownie zdać egzamin.
• Okres zatrzymania dokumentu w toku postępowania co do zasady zalicza się na poczet orzeczonego później zakazu.

Etap 1: zatrzymanie prawa jazdy przy kontroli

Jeżeli test śliny wskazał obecność narkotyku, policjant zwykle zatrzymuje prawo jazdy za pokwitowaniem, a kierowca zostaje zawieziony na pobranie krwi. Od tej chwili nie wolno prowadzić pojazdów – jazda mimo zatrzymania dokumentu może skutkować kolejnymi konsekwencjami.

Wynik badania krwi przychodzi zwykle po kilku tygodniach lub miesiącach (ile czeka się na wyniki badań krwi na narkotyki). Na tym etapie warto zachować pokwitowanie, zanotować godziny kontroli i pobrania krwi oraz poprosić o kopię protokołu.

Etap 2: w trakcie postępowania

Gdy wynik potwierdza stan pod wpływem i toczy się sprawa o przestępstwo, dokument jest zwykle zatrzymany do zakończenia postępowania. Na postanowienie prokuratora w tej sprawie przysługuje co do zasady zażalenie, a na decyzję starosty – odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego. Skuteczność takich środków zależy od okoliczności, m.in. od tego, czy wynik badania budzi wątpliwości.

Gdy wynik wskazuje na stan po użyciu (wykroczenie z art. 87 k.w.), sprawa trafia zwykle do sądu w trybie wykroczeniowym. Tu także grozi zakaz prowadzenia pojazdów.

Gdy wynik jest negatywny albo nie potwierdza żadnego z tych stanów, można wystąpić o zwrot dokumentu.

Na tym etapie najwięcej da się zrobić w samej sprawie karnej: zakwestionować kwalifikację, wnioskować o opinię biegłego albo – przy zarzucie z art. 178a k.k. i braku karalności – wystąpić o warunkowe umorzenie postępowania, przy którym zakaz jest fakultatywny.

Etap 3: po wyroku z zakazem prowadzenia pojazdów

Po prawomocnym orzeczeniu zakazu trzeba odczekać okres zakazu – z zaliczeniem czasu, w którym prawo jazdy było zatrzymane. W niektórych sytuacjach przepisy przewidują możliwość ubiegania się o skrócenie wykonywania zakazu, jednak warunki są ścisłe i zależą od rodzaju sprawy; warto je sprawdzić na tle konkretnego wyroku.

Po upływie zakazu odzyskanie uprawnień odbywa się w starostwie. Co do zasady obejmuje to:

1. badanie lekarskie u uprawnionego lekarza,
2. badanie psychologiczne w pracowni psychologicznej,
3. przy zakazie dłuższym niż rok – zwykle ponowny egzamin państwowy (teoria i praktyka),
4. w części przypadków – kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii,
5. złożenie wniosku o zwrot dokumentu lub wydanie nowego prawa jazdy.

Dokładną listę wymagań w konkretnej sprawie wskazuje starostwo – warto zapytać o nią z wyprzedzeniem, bo terminy badań i egzaminów potrafią się wydłużać.

Badania lekarskie i psychologiczne po utracie prawa jazdy za narkotyki

Badanie lekarskie sprawdza ogólną zdolność do kierowania pojazdami. Badanie psychologiczne obejmuje m.in. testy sprawności psychomotorycznej, uwagi i reakcji oraz rozmowę z psychologiem. Przy sprawach narkotykowych lekarz lub psycholog może dopytywać o używanie substancji – warto podejść do badania rzetelnie i z odpowiednim wyprzedzeniem.

Koszty badań i egzaminu ponosi kierowca. Aktualne stawki podają pracownie i ośrodki egzaminacyjne.

Najczęściej zadawane pytania

Na jak długo policja zatrzymuje prawo jazdy za narkotyki?

Co do zasady do czasu wyjaśnienia sprawy, w tym do otrzymania wyniku badania krwi. Przy zarzucie przestępstwa dokument jest zwykle zatrzymany do końca postępowania.

Czy mogę odzyskać prawo jazdy przed wyrokiem?

Jest to możliwe, gdy wynik krwi nie potwierdzi stanu po użyciu ani pod wpływem albo gdy uda się skutecznie zaskarżyć decyzję lub postanowienie o zatrzymaniu. Przy jednoznacznym wyniku bywa to trudne.

Czy po zakazie za narkotyki trzeba zdawać egzamin?

Przy zakazie dłuższym niż rok co do zasady tak. Przy krótszym zakazie zwykle wystarczą badania i formalności w starostwie, ale warto potwierdzić wymagania w swoim urzędzie.

Czy czas zatrzymania prawa jazdy zalicza się na poczet zakazu?

Co do zasady tak – okres faktycznego zatrzymania dokumentu w toku postępowania zalicza się na poczet orzeczonego zakazu.

Jak uniknąć zakazu prowadzenia pojazdów?

Gwarancji nie ma. Przy zarzucie z art. 178a k.k. szansę daje warunkowe umorzenie, przy którym zakaz jest fakultatywny – szerzej w artykule jazda pod wpływem marihuany.